Symeon z Tessaloniki, O świątyni Bożej,

przekład - A. Maciejewska, redakcja - G. Minczew,

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007

 

W sprawie zakupu prosimy o kontakt z Wydawnictwem Uniwersytetu Jagiellońskiego: www.wuj.pl

 

Pochodzący z XV w. klasyczny traktat na temat liturgii Kościoła Wschodniego. Do dziś stanowi podstawowe źródło poznania prawosławnego rytuału i jego symboliki oraz inspirację i model naśladowany przez autorów podobnych dzieł aż do czasów współczesnych.

"Gdy kapłani kończą modlitwy wewnątrz ołtarza i wychodzą, uwidacznia się zstąpienie świętych aniołów przy Zmartwychwstaniu i Wniebowstąpieniu Chrystusa; a kiedy hierarcha pochyli głowę wraz z kapłanami, modli się o to, żeby znaleźli się przy nich aniołowie, razem z nimi wchodzący i wspólnie sprawujący Liturgię. A pochylając i podnosząc głowę, ukazuje wszystkim Zmartwychwstanie Pana. To samo głosi też diakon, podnosząc Ewangelię, gdy sam ogłasza Zmartwychwstanie Zbawiciela, i woła głośno: ?Oto mądrość! Stańmy prosto?, czynami i słowami świadcząc o Zmartwychwstaniu. Bezpośrednio po tym następuje przedstawienie Wniebowstąpienia: na przodzie niesie się świece, idą w rzędach diakoni, niesiona jest Ewangelia, idzie sam hierarcha podtrzymywany z obu stron przez diakonów, z tyłu zaś postępują pozostali kapłani" - Bł. Symeon, arcybiskup Tessaloniki, O świątyni Bożej

    Zarówno dla czytelnika, jak i dla badacza dzieło Wazowa jest użyteczne i pouczające pod wieloma względami. Poza tym, że stanowi świadectwo odpowiedzialności moralnej pisarza i bronionych przez niego wartości w życiu człowieka, dzięki swym bogatym dziejom jest ona powieścią niezwykłą, powieścią, która uzyskała wiele krytycznych ocen i naukowych interpretacji. Niewiele jest utworów, którym przypadł szczęśliwy los, by stać się emblematem epoki, pełnej czynów realizujących ideały bułgarskiego odrodzenia. Przez ponad wiek powieść Pod jarzmem poprzez swój świat przedstawiony przypomina o wzniosłych porywach, które targały nieposkromionym romantycznym duchem autora. Dlatego nie jest zaskoczeniem naukowe zainteresowanie polskich bułgarystów, wywołane specyfiką literacką  Pod jarzmem, kiedy zwracają nań uwagę, którzy poświęcili temu utworowi szereg prac, przybliżających kulturalne osiągnięcia bratniego kraju słowiańskiego.